Dạy con biết sống: Yêu con vô điều kiện

“Hãy cho con một tình yêu vô điều kiện
Một tình yêu không phụ thuộc vào phiếu điểm ở trường
Rằng đôi tay phải luôn sạch sẽ, rằng con phải thành người nổi tiếng.
Hãy cho con cảm giác rằng bố mẹ chấp nhận con bằng cả trái tim
Chấp nhận cả những nhược điểm
Những khả năng, những nét tính cách con.
Hãy cho con nhận biết sự thật; giúp con nhận thấy chính mình Là con người trong vũ trụ, với nhiều chướng ngại vật Nhiều cơ hội thành công.
Hãy cho phép con bạn lớn lên
Rồi tạo dựng cuộc sống độc lập với bạn
Đây là những nguyên tắc thể hiện bạn tôn trọng con.”
– Trích Những lời khuyên dành cho cha mẹ, Joshua Liebman

Nhiều bậc cha mẹ luôn băn khoăn trước thực trạng cuộc sống ngày càng phức tạp, có nhiều tiêu cực, nhiều gian dối thì nên dạy con như thế nào. Nếu dạy con những điều tốt, dạy con làm việc tốt sau này, con có bị lừa gạt, bị thiệt thòi không? Nếu cho con thấy những tiêu cực xung quanh thì có khiến con bi quan, thiếu niềm tin hay thậm chí bắt chước theo không?

Cuộc sống như đồng xu, luôn có mặt phải và mặt trái. Mặt phải càng rộng thì mặt trái cũng càng to. Nếu con chúng ta chỉ biết thế nào là tốt và luôn làm việc tốt thì có thể khi bước vào đời các cháu thành “gà công nghiệp”, thậm chí sẽ là sự hụt hẫng, là những cú sốc khi các cháu trực tiếp chứng kiến những việc xấu.

Ảnh minh họa (Nguồn: Internet)

Tôi đã gặp một trường hợp, hiện nay anh đã trên 40 tuổi, nhưng làm việc ở đâu anh ta cũng không thích nghi được, ở đâu anh cũng nhìn thấy việc xấu và anh từ bỏ công việc vì không chấp nhận được cái xấu. Và quan niệm thế nào là tốt của anh ta cũng rất khác mọi người, vì vậy anh luôn cảm thấy mình lạc lõng với mọi người. Đồng nghiệp, sếp của anh thì luôn cho anh là khác người, thậm chí là “hâm”. Kết quả là đến nay anh vẫn chưa có một chỗ làm ổn định, thu nhập bấp bênh, vợ con chưa lo được.

Với quan niệm trẻ con như tờ giấy trắng nên nhiều cha mẹ chỉ muốn viết lên những điều tốt đẹp, bao bọc con bởi những hoàn cảnh sống tốt, những hành động tốt. Thậm chí, có cha mẹ không cho con chơi với trẻ hàng xóm vì sợ con học thói quen xấu, nói tục, chửi bậy. Có cha mẹ không dám cho con đi bơi vì sợ nước hồ bẩn, không dám cho con tự đi xe đạp ra đường vì sợ tai nạn… Nếu sợ nhiều như vậy thì khi lớn lên con chúng ta sẽ trở thành những đứa trẻ như thế nào? Các cháu có thể tự tin được không, có thể hòa mình vào cuộc sống được không? Có thể sống hài hòa với mọi dạng người trong xã hội không?

Dạy con biết làm việc tốt, sống tốt là rất tuyệt, nhưng như vậy, các cháu sẽ thiếu trầm trọng những kỹ năng sống vốn rất cần thiết khi các cháu lớn lên, bơi trong dòng sông cuộc đời với bao quanh co, khúc khuỷu, những rác rưởi ngăn dòng nước… Các cháu cần biết những cái xấu để tránh, để ứng phó, để dự phòng… Càng biết nhiều cái xấu càng giúp trẻ cứng cáp hơn, trưởng thành hơn, cha mẹ càng đỡ lo con mình bị vùi dập hơn.

Ảnh minh họa (Nguồn: Internet)

Tuy nhiên, cái khó nhất là dạy con biết cái xấu nhưng không bị nhiễm cái xấu. Ông bà ta dạy “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng” cũng là để nhắc nhở mỗi người chúng ta: biết cái xấu nhưng đừng gần cái xấu. Dạy con biết phân biệt tốt-xấu, biết làm theo những điều tốt và phòng tránh những điều xấu là điều cha mẹ nào cũng muốn. Muốn nhưng thấy rất khó làm. GS.TS. Trần Văn Khê từng nói, cha mẹ hãy là “lan can cầu cho con”, tôi rất đồng cảm. Lan can cầu của cha mẹ sẽ giúp con biết đường tốt mà đi, và tránh ngả sang đường xấu. Cha mẹ đồng hành cùng con để ngăn con không làm điều xấu, biết tác hại của điều xấu, biết ứng phó với cái xấu.

Nhưng dù dạy con cách mấy cũng không thể hóa giải được mọi phức tạp của cuộc sống. Các cháu cần biết tùy cơ ứng biến, chúng ta không thể theo sát mọi lúc, mọi nơi để chỉ bảo.

Tiêu điểm

Bài mới đăng