Gặm nhấm tư tưởng chính là bóp méo sự thực, tạo ra đau khổ cho bản thân.

Đừng tưởng đó chỉ là những suy nghĩ viển vông, chúng sẽ tạo ra ảnh hưởng thực chất với cuộc sống của chúng ta. Gặm nhấm suy nghĩ khiến chúng ta biến chuyện không có thành có, biến những chuyện nhỏ thành chuyện lớn

Hương là một cô gái thông minh, xinh đẹp, tính cách hướng nội, một năm trước cô sang Canada định cư.

Chồng cô đã sang đó trước một năm. Sau hơn một tháng ra nước ngoài, cô vô tình phát hiện hai cuống vé xem phim trong túi áo của chồng. Hôm ấy, họ đã cãi nhau một trận kịch liệt. Cuối cùng chồng cô thừa nhận mình cùng đi xem phim với một nữ đồng nghiệp. Lần này thì hay rồi, cho dù anh ta giải thích thế nào cũng không ăn thua.

Hương cứ nghĩ mãi về chuyện này, ban đầu, mỗi tháng cô lại cãi nhau với chồng một lần về chuyện vé xem phim. Về sau, thời gian họ cãi nhau dần dần rút ngắn xuống nửa tháng, một tuần. Còn bây giờ cứ dăm ba hôm cô lại nghĩ tới chuyện này. Cô thường bất giác nghĩ tới chuyện đó, hơn nữa không thể khống chế bản thân, dường như cái đầu không còn là của mình vậy.

Trong đầu Hương lúc nào cũng hiện lên hình ảnh hai người cùng đi xem phim. Họ khoác vai nhau tình tứ, vừa nói vừa cười. Hễ nghĩ tới sự không chung thủy của chồng, cô lại bắt đầu tự hỏi trong khoảng thời gian mình chưa tới Canada, liệu có phải anh ta còn có quan hệ với các cô gái khác hay không.

Qua lời kể của cô ấy, ban đầu người chồng không có biểu hiện gì khác, hơn nữa rất yêu cô ấy. Nhưng do cô cứ thường xuyên nhắc lại chuyện này và đay nghiến, nên chồng cũng bắt đầu khó chịu và cãi nhau với cô ấy. Cô ấy gọi điện thoại cho tôi, bảo tôi xem giúp liệu có phải cô ấy đang bị trục trặc tâm lí hay không. Do nói chuyện qua điện thoại không thể tìm hiểu thấu đáo, tôi khuyên cô ấy tìm đến một phòng tư vấn tâm lí.

Sau khi tư vấn, cô ấy gọi điện cho tôi: “Đám bác sĩ tư vấn ấy đúng là ăn nói lung tung, cứ như một cái máy vậy, động một tí là hỏi trước đây tôi thế nào, cứ muốn tìm đáp án từ quá khứ. Tôi cũng đã đọc một vài tài liệu về tâm lí, tôi biết chiêu đó của họ là như thế nào. Điều khiến tôi tức giận hơn là họ còn hỏi, trạng thái lúc này của tôi không tốt như vậy, có phải là chồng tôi còn có chuyện gì khiến tôi không hài lòng hay không. Chồng tôi ngày nào cũng đi về đúng giờ, cũng không ngại đưa tôi đi gặp gỡ bạn bè, đồng nghiệp. Tôi có thể cảm nhận được anh ấy rất yêu tôi.”

Sự việc đã trôi qua một năm mà cô ấy vẫn không thể quên, hoàn toàn không phải vì cô ấy thật sự lo lắng chồng mình thật sự có bồ. Thực ra, nhận thức của cô ấy về chuyện này rất rõ ràng. Cô ấy nói “Tôi biết đó chỉ là đồng nghiệp của anh ấy, tôi cũng biết giữa họ không có gì. Nếu có gì đó thì gần một năm rồi còn có thể không có động tĩnh gì được sao? Anh ấy rất tốt với tôi, tôi có thể cảm nhận được. Nhưng tôi không thể khống chế được bản thân không nghĩ tới chuyện đó. Mỗi lần nghĩ tới chuyện này, tâm trạng cả ngày của tôi trở nên rất tồi tệ.”

Việc người vợ ấy không ngừng tưởng tượng và dò hỏi chuyện vé xem phim thật ra có liên quan đến tình trạng cuộc sống của cô ấy lúc đó. Suốt một năm qua, cô ấy chỉ học tiếng Anh, không đi làm, tất cả đều dựa vào chồng, cuộc sống rất nhàn hạ, rảnh rỗi. Thêm vào đó, vừa sang Canada, ở trong một môi trường hoàn toàn xa lạ lại không có bạn bè thân thiết, chỉ có thể giao lưu trò chuyện với chồng, trong lòng quá dựa dẫm vào chồng. Trong cuộc sống không có chuyện gì đáng để cô ấy quan tâm. Cô ấy cũng không có mục tiêu rõ ràng cho cuộc đời mình. Lúc đó, chuyện vé xem phim trở thành tiêu điểm trong tư tưởng của cô ấy.

Tôi khuyên cô ấy nhanh chóng tìm một công việc, dồn toàn bộ sức lực và tinh thần vào đó, đồng thời chỉ cho cô ấy một số phương pháp kiềm chế bản thân không nghĩ tới những chuyện này. Một tháng sau, cô ấy đi làm. Từ đó về sau, cô ấy không nhắc tới chuyện cặp vé xem phim nữa.

Có phải trong cuộc sống bạn cũng đã từng có trải nghiệm như thế, không thể không nghĩ tới chuyện gì đó? Rõ ràng chúng ta biết đáp án của những chuyện này, cũng biết làm như thế sẽ khiến bản thân chìm trong đau khổ, vậy vì sao chúng ta lại không ngăn được bản thân nghĩ đến nó?

William James, nhà tâm lý học, nhà triết học tiên phong cho chủ nghĩa thực dụng Mỹ thế kỷ 19 đã chỉ ra rằng, hoạt động ý thức của con người có tính kéo dài, lưu động. Ông cho rằng hoạt động tư duy của con người là một “dòng nước” không thể cắt ngang, không thể chặt đứt. Ông nói: “Ý thức không phải là từng đoạn mà là không ngừng chảy. Dùng hình ảnh một dòng ‘sông’ hoặc một ‘dòng chảy’ để so sánh có thể giúp biểu đạt nó một cách tự nhiên nhất.” Kể từ đó về sau, người ta đã quen với khái niệm “dòng tư tưởng”, “dòng ý thức”, “dòng chảy của cuộc sống chủ quan”.

Cho dù vào một lúc nào đó, không có chuyện gì cần chúng ta quan tâm và suy nghĩ, tư tưởng của chúng ta cũng sẽ không dừng lại. Chúng ta sẽ hướng chú ý tới quá khứ hoặc tương lai, gặm nhấm một số chuyện có ảnh hưởng nhất định tới bản thân mình, để qua đó tìm được cảm giác tồn tại của bản thân.

Hương cứ liên tục gặm nhấm những chuyện khiến cô ấy đau lòng, chủ yếu là do trong lòng cảm thấy trống rỗng, bất lực. Khi ấy cô cảm thấy cuộc sống nhàm chán, không có mục tiêu rõ ràng, lại lo sợ bị chồng phản bội. Lúc ấy chỉ có chuyện vé xem phim đáng để cô ấy quan tâm, đồng thời có thể khiến tư tưởng của cô ấy cảm thấy không vô vị. Mặc dù cô ấy biết chồng không có hành vi không chung thủy với mình, nhưng ngoài điều đó ra, quả thực cô ấy không biết nên nghĩ cái gì. Sau khi suy nghĩ này dừng lại, sự trống rỗng càng làm tăng thêm cảm giác bất lực của cô ấy.

Thứ mà con người không thể đối mặt được nhất là sự trống rỗng và bất lực. Bộ não của chúng ta thông qua việc không ngừng gặm nhấm suy nghĩ để lấp đầy không gian trống rỗng. Chúng ta cũng có thể thông qua gặm nhấm suy nghĩ để tìm kiếm cảm giác tồn tại của bản thân. Khi con người gặm nhấm suy nghĩ cũng giống như một chú chó đang gặm cục xương bằng nhựa, càng gặm càng thấy thú vị, càng gặm càng cảm thấy đang gặm cục xương thật. Những chuyện bị tư tưởng của chúng ta gặm nhấm nhiều lần, càng ngày càng giống với chuyện xảy ra thật.

Tư tưởng của chúng ta thích trở về quá khứ, thay đổi tình tiết trong câu chuyện nào đó, hơn nữa tư tưởng thích những chuyện đã từng làm tổn thương chúng ta hoặc khiến chúng ta cảm thấy ân hận, buồn chán. Lúc nào tư tưởng cũng thích vẽ vời quá khứ của chúng ta thành anh hùng bất khuất hoặc người bị hại thê thảm. “Nếu như thế nào, có lẽ sẽ như thế nào”, “Giả dụ như thế nào, thì sẽ như thế nào” là những câu cửa miệng thường dùng khi nhớ lại quá khứ.

Nếu trong quá khứ, tư tưởng chưa cảm thấy no nê, thỏa mãn, nó sẽ lén lẻn vào tương lai của chúng ta. Không gian mà tương lai cho nó quả thực còn rộng mở hơn quá khứ rất nhiều, phải khẳng định lại một lần nữa là rất bao la rộng mở. Nó có thể thỏa sức vùng vẫy, hoan ca; ở đó nó có thể biến tất cả khả năng thành hiện thực; ở đó nó có thể nhìn thấy, sân khấu ấy là thuộc về mình, những tiếng vỗ tay ấy cũng thuộc về mình, những chiếc xe, căn nhà và tất cả những thứ mình muốn đều là của mình. Lúc ấy, lời thoại của nó luôn là: “Có một ngày”, “Luôn có một ngày như thế”, “Sẽ có một ngày như thế”… Tóm lại, trong tương lai, tư tưởng của chúng ta có bản lĩnh với tới cả trăng sao trên trời.

Cho dù quay về quá khứ hay chạy tới tương lai thì cũng đều là tư tưởng đang cố lấp đầy khoảng trống hiện tại. Nếu quả thực tư tưởng của chúng ta không tìm thấy việc gì đáng để chúng ta gặm nhấm, nó sẽ bắt đầu gặm nhấm những chuyện nhỏ nhặt trong cuộc sống.

Ví dụ, bạn ngồi ngây ra đó, nhớ lại chuyện xảy ra trong lúc cùng bạn dùng bữa tối nay. Lúc nói tới tuổi tác, họ nói khuôn mặt búp bê khiến bạn có bước vào tuổi 40 thì vẫn rất trẻ. Trong lòng bạn rất vui, nghĩ rằng trong lòng họ, mình vẫn rất xinh đẹp. Bạn nói mình không thể ăn cay, họ liền không gọi món quá cay. Bạn rất vui, cảm thấy họ vẫn quan tâm tới mình. Lúc thanh toán, họ tranh trả tiền, bạn cảm thấy họ rất hi vọng được thường xuyên ăn cơm với bạn. Nhưng bạn lại nghĩ, mình không lái xe đưa họ về nhà, có phải là không đáng mặt bạn bè. Cứ như thế, bạn có thể biến một cuộc gặp mặt thông thường thành một bộ phim dài tập.

Sự thật có giống như những gì ta đang nghĩ hay không? Cho dù có đúng hay không, chúng ta đều không cần kiểm chứng nó, bởi vì không có ý nghĩa gì cả. Chỉ cần bản thân mong muốn, chúng ta còn có thể tưởng tượng tốt đẹp hơn. Chúng ta phải biết rằng, nếu không hướng sự chú ý của mình sang chỗ khác, tư tưởng sẽ giống như Đường Tăng trong Tây du kí, không ngừng tụng kinh bên tai ta.

Tư tưởng của chúng ta ngoài việc thích gặm nhấm một vài chuyện nhỏ nhặt còn thích sáng tạo và biến không thành có.

Có một cô gái rất thích người bạn trai mà mình mới quen. Trong một lần trò chuyện, cô ấy thổ lộ: “Tôi sợ sau này anh ấy sẽ rời xa tôi. Anh ấy rất có năng lực, cũng rất có chí tiến thủ. Tôi rất lo lắng sau này anh ấy có sự nghiệp rồi sẽ bỏ rơi tôi. Có điều, tôi có thể cảm nhận được anh ấy rất thích tôi, chúng tôi còn dự định sinh con. Nhưng nói đi cũng phải nói lại, thực ra tôi cũng không thích anh ấy nhiều đến thế, đến lúc ấy, không biết chừng là tôi bỏ rơi anh ấy.

Nếu thật sự có một ngày anh ấy có sự nghiệp, chắc chắn sẽ có rất nhiều cô gái xinh đẹp vây quanh. Còn lâu tôi mới thèm tranh giành với họ, đến lúc ấy tôi sẽ lặng lẽ rời xa anh ấy, để anh ấy vĩnh viễn không tìm thấy tôi. Thật không muốn để anh ấy có thành tựu gì, cứ sống với tôi như thế này thì tốt biết bao…”

Nếu bạn còn muốn nghe, chắc cô ấy cũng không biết khi nào có thể dừng lại. Tôi chỉ có thể nói: “Cậu thật có năng khiếu làm đạo diễn!”

Thực ra, mỗi người đều có năng khiếu làm đạo diễn, chỉ là chúng ta không để ý tới tài năng này của mình mà thôi.

Chúng ta thông qua việc không ngừng gặm nhấm suy nghĩ để tìm kiếm cảm giác cái tôi. Chúng ta lo sợ sự mơ hồ và bất lực không có việc gì nghĩ sẽ khiến cảm giác cái tôi bị khô héo. Vì thế cho dù sự việc là tốt hay xấu, là vui vẻ hay đau khổ, chỉ cần có thể khiến chúng ta cảm thấy bản thân tồn tại, thì sẽ bị tư tưởng túm chặt không rời, hơn nữa, chúng ta có thể qua đó thưởng thức dư vị mà mình thích.

Đừng tưởng đó chỉ là những suy nghĩ viển vông, chúng sẽ tạo ra ảnh hưởng thực chất với cuộc sống của chúng ta. Gặm nhấm suy nghĩ khiến chúng ta biến chuyện không có thành có, biến những chuyện nhỏ thành chuyện lớn. Mặc dù có được cảm giác cái tôi và niềm vui giả tạo, nhưng gặm nhấm tư tưởng chính là bóp méo sự thực, chính là khiến chuyện đơn giản trở nên phức tạp hóa, kết quả của nó vẫn là tạo ra đau khổ cho bản thân.

Tiêu điểm

Bài mới đăng